İlk defa denenecek çeşitlerde en önemli faktör çeşidin soğuklanma süresidir. Soğuklanması uzun olan ve bu ihtiyacı karşılanmayan ağaç meyve vermez! Soğuklama ihtiyacı kısa süren bitki, ilkbahar geç donlarından zarar görerek çiçeklerini dökebilir! Bölgenin güneşlenmesi, gece-gündüz sıcaklık farkları, nemi,.. gibi iklim koşulları dikkate alınmalıdır. Ağaç kış donlarına karşı dayanıklı olmalıdır. Hastalık ve zarralılara karşı dayanıklılığına dikkat edilmelidir.
2) Kullanacağınız fidan adeti, fidanın hangi anaç üzerine aşılı olduğuna, toprak verimine, dikim sistemine göre değişir. Geleneksel fidanlarla kurulan bir şeftali bahçesinde 6x6m kullanılırken yarı bodur anaç üzerine aşılı fidanlarla 2,5x4,5m mesafeye kadar yoğunlaşabilir. Bir Ziraat mühendisi ile tartışarak karar verilmelidir.
3) Bodur meyve, daha doğrusu bodur meyve fidanı, anaçı (kökü) ağaca bodurluk etkisi veren meyve fidanlarıdır. Minyatür meyve vermezler. Bodur kökleri sayesinde daha sık dikim şansı verirler. Bu da birim alanda daha çok fidan dikip, daha çok meyve almak demektir.
Bodur meyvelerin en önemli özelliği, ağacı verime daha erken yatırmasıdır. Geleneksel bahçelerde 3. veya 4. yıl meyve vermeye başlayan ağaç, Bodur meyve fidanlarıyla 2. yıl verime yatar. Bahçenin 4. senesinde ekonomik verime geçer. Bodur anaçlar genellikle klon anaçlardır, yani doku kültürü gibi vegetatif yöntemlerle çoğaltılırlar. Doku kültürü çoğaltma tekniği ile virüsten ari, hastalıksız ve bir örnek bitkiler elde edilir.
4) Bahçe kurarken toprağın yapısına dikkat etmek gerekir. Genellikle iyi havalanmış, hafif topraklar uygundur. Topraktaki taban suyuna dikkat etmek lazımdır. Bazı bitkilerin değişik topraklara toleransı çok zayıf olabilir, mümkünse toprak ıslah edilmelidir (drenaj kanalları, sırta dikim, toprak taşıma... gibi tekniklerle). Toprak analizi yaparak toprağın yapısını ve besin madde durumunu öğrenebiliriz. Bahçe kuracağımız araziyi yeni alacaksak hastalık (nematod, kök kanseri,..) analizi yaptırmak lazımdır.
Toprağın kireç durumu, pH’sı, tuzluluk ve hattaa nematod durumuna göre uygun anaç kullanmak bize daha iyi sonuçlar verir.
5) Fidan dikim zamanı, Kasım-Şubat tarihleri arasındadır. Kış sert geçmeyen bölgelerde sonbahar dikimi, kök sisteminin daha iyi gelişmesini sağlar. Tüplü fidanları 12 ay boyunca dikim yapabilirsiniz.
6) Fidan dikim çukurları dikimden en az 2 ay öncesinden açılıp havalandırılması lazımdır. Dikim çukurları hazırlanmadan dekara 25-40kg Triple Super Fosfat uygulanıp toprağın sürülmesi bitki kök gelişiminde faydalı olur. Ağır topraklarda dikim çukuru kökün rahat gelişmesi için daha geniş açılmalıdır. Açık köklü fidanları dikimden önce suya yatırmak tutma oranını artırır. Kökteki kırılma ve zedelenmeler tuvalet budamasıyla temizlenmelidir. Kullanılan makası dezenfekte ederek kullanmak lazımdır. Köklere dikimden önce kök kanserine ve mantari enfeksiyonlara karşı korumak için mutlaka ilaç uygulanmalıdır. Dikim çukuruna organik gübre atılması tavsiye edilir, hayvan gübresi değil! Dikim derinliğine dikkat edilmesi gerekir, fidanların aşı noktası toprağın 2-3 cm üzerinde kalmalıdır. Diktikten sonra toprakla kapatıp hafifçe bastırmak ve cansuyunu hemen vermek gerekir.
7) Ağaçları budarken, belirlenen terbiye sistemi, meyve çeşidi, nem, güneşlenme gibi çevre koşulları önemlidir. Her meyvenin meyve verdiği aksamlar farklı olabilir (bir yaşlı dal, gövde üzeri,..) Ziraat mühendisiniz ile görüşerek budama yapmalısınız. Budama ağacın verimi üzerinde çok önemlidir, düzenli olarak yapılırsa, verimlilik sürekli olur.
8) Bahçemizi hazırlayıp diktikten sonra en önemli husus iyi bir gübre programı hazırlamaktır. Toprak analizi sonucu çıkarılması gerekir. Ziraat Mühendisi ile toprak ve bitki çeşidine göre çıkarılmalıdır. Genel olarak; 3-4 kg N/ da, 1,5-2 kg P2O5 / da, 5-6 K2O/ da besin elementi için; 10 kg Amonyum Sülfat, 2 kg MAP (Mono Amonyum Fosfat), 12 kg Potasyum Sülfat veya Potasyum Nitrat, 2 kg Fosforik Asit ( %85) dikimden sonraki ilk yıl için dekara uygulanabilir.
9) Kendine verimli meyvelerde tozlayıcıya ihtiyaç olmasada, değişik çeşitler verimi artırır. Kendini döllemeyen çeşitlerde mutlaka tozlayıcı kullanılmalıdır.
10)Meyve ağaçlarında açan çiçeklerin ortalama %10’u sağlıklı meyve tutar, bu oran ağacın besleyebileceği miktardır. Bazı çeşitlerde doğal olarak çiçek ve küçük meyve dökümleri görülür. Seyretlme gereken ağaçları mekanik (elle kopararak) ya da kimyasal (veya hormonal) yollarla seyreltmek gerekebilir. Hastalıklı, şekli bozuk, küçük kalmış meyvelerin seyreltilmesi sayesinde kalan meyveler daha iri gelişir. Çeşide göre birim alandaki (daldaki) meyve adedi veya meyve arası uzaklıklara göre seyreltme yapılır.
11)Bodur meyve fidanları dikiminin ertesi yıl verime başlar ve 4. senesinde tam verime ulaşır, bunun yanında ömürleri geleneksel bahçelere göre daha kısadır. 15 yıl ekonomik ömrü vardır. İyi bakım, bahçenin ömrünü olumlu etkiler. Bodur meyve yetiştiriciliğini seçmemizin sebebi yapılan yatırımın erken geri dönmesi ve birim alandan daha çok verim elde etmektir.
12)Sağlıklı bir fidanın kılcal kökleri gelişmiş, taze olmalıdır, dalları taçlanmış ve gövdesi belli kalibrede olmalıdır. Fidan alırken, nakliyesi sırasında zarar görmediğinden emin olmanız gerekir, kökleri kurumamış olmalıdır.
YUMUŞAK ÇEKİRDEKLİ MEYVE ZARARLILARIKIRMIZI ÖRÜMCEKLER
Kırmızı örümcekler (Akarlar), çok küçük olmaları nedeniyle ancak bir büyüteçle görülebilirler.
Kırmızı örümcekler, yumuşak ve sert çekirdekli meyve ağaçlarında zarar yaparlar. Bulundukları ağaçlarda yaprakların bitki özsuyunu emerek zararlı olurlar.
Yaz mücadelesinde bir yaprağa düşen kırmızı örümcek sayısı 3 veya daha fazla ise birinci ilaçlama uygulanır.
YAPRAK BITLERI
Yaprak bitleri meyve ağaçlarının yaprak ve sürgünlerinde gruplar halinde bulunurlar. Yaprak bitleri gruplar (koloniler) halinde yaşarlar.
Yaprak bitlerinin yaşayışı ve çoğalma koşulları gözönüne alınarak, çoğalmalarını engelleyici bazı işlemler yapılabilir. Bunlar bahçe içindeki yabancı bitkilerin imha edilmesi, toprak sürümüne özen gösterilmesi ve budama gibi kültürel işlemlerdir.
Ülkemizde yaprak bitlerinin, gelin böcekleri gibi çok sayıda doğal düşmanı bulunmaktadır. Bu faydalı böcekleri korumak ve etkinliklerini arttırmak için yaprak bitlerine karşı kullanılacak ilaçların seçimine ve ilaçlama zamanının iyi ayarlanmasına özen gösterilmelidir.
ARMUT YAPRAK PİRELERİ
Armut yaprak pireleri, armut ağaçlarının önemli bir zararlısıdır. Nimf ve erginler ilkbaharda gelişmekte olan sürgün, yaprak ve tomurcukları sokup, bitki özsuyunu emerler. Yoğunluğun fazla olduğu yerlerde bu tatlımsı madde sıvı halinde meyve, sürgün, yaprak ve dalların üzerini örter ve hatta buralardan aşağıya toprağa akar.
Armut yaprak pirelerinin mücadelesinde kültürel önlemler;
Ağaçların tekniğine uygun bir şekilde budanması,
Dayanıklı armut çeşitlerinin yetiştirilmesi,
Ara ziraatının yapılmamasıdır.
İlaçlama zamanı çok önemlidir. En etkili ilaçlama, ağaçların yapraklı döneminde, zararlının nimflerinin görüldüğü ve bunların salgılandığı tatlımsı madde akıntısının henüz başlamadığı zamanda yapılan erken ilaçlamadır.
VİRGÜL KABUKLU BİTİ
Virgül kabuklubiti, ağaçların gövde, dal ve meyvelerinde zararlıdır. Bitki özsuyunu emerek beslenirler. Mücadele, kış ve yaz ilaçlamaları şeklinde yürütülür.
SAN JOSE KABUKLU BİTİ
İç karantina listesinde yer alan San Jose Kabuklu Biti meyve ağaçlarının çok önemli bir zararlısıdır. Ağaçların gövde, dal sürgün, yaprak ve meyvelerinde bitki özsuyunu emerek beslenirler. Yayılması önlenmezse ve ağaçların zayıflamasına, yoğunluğun yüksek olması halinde ağaçların kurumasına neden olur. Meyve üzerindeki kırmızı lekeler en tipik özelliğidir.
Mücadelesinde kültürel önlemler çok önemlidir.
Bahçelerde toprak işlemesi, sulama, gübreleme, budama tekniğine uygun olarak yapılmalı,
Bulaşık ağaçlar kısa budamalara tabi tutulmalı, budama artıkları mutlaka yakılarak yok edilmeli,
Bulaşık ağaçlardan aşı için kalem alınmamalıdır.
Zararlıya karşı kış ilaçlaması, erken ilkbahar ilaçlaması ve yaz ilaçlaması şeklinde yürütülür.
ELMA IÇ KURDU
Elma iç kurdu, zararını doğrudan meyvede yapar. Mücadelesi yapılmayan bahçelerde % 100 ürün kaybına neden olabilmektedir.
Zararı meyve içinde beslenen larvalar yapar. Kurtlanan meyveler vaktinden önce dökülür ve tamamen ziyan olur.
Elma İç Kurdunun mücadelesinde hedef her döle ait larva çıkışı süresince ağaçları ilaçlı bulundurarak yumurtadan çıkan larvaları meyve içine girmeden önce öldürmektir. İlk larva çıkışlarının belirlenmesi çok önemlidir. Bunun için, tuzak bant yöntemi, cinsel çekici tuzaklar, etkili sıcaklıklar toplamı ve 500 meyve kontrolü yöntemleri kullanılır.
Yumurtadan ilk larva çıkışı görüldüğünde birinci ilaçlama yapılar. 15-20 gün ara ile iki ilaçlama daha yapılır.
Elma ağkurdunun larvaları, elma ağaçlarının yapraklarını yemek suretiyle zarar yaparlar. Ağaçları tamamen yapraksız bırakarak, yanmış gibi bir görünüm almasına neden olurlar .
İlkbaharda yapraklarda larvaların ilk zararlarının görülmesinden, son larva devresine kadar ilaçlı mücadele yapılabilir. Ağaç başına ortalama 10 larva paketinin sayılması halinde ilaçlı mücadele gerekir. Yaprak büken mücadelesi ağ kurdunun mücadelesi ile beraber yürütülür.
ELMA GÖVDE KURDU
Larvalar, elma ağaçlarının gövde ve kalın dallarının kambiyum kısmında beslenerek zarara neden olurlar. Ağaçların gelişmeleri yavaşlar, yapraklar küçülür, sararıp dökülmesine, meyvelerin kalitesinin bozulmasına ve hatta ağacın kurumasına neden olur.
Kültürel önlemler büyük önem taşır.
Bahçede sulama, gübreleme ve budama gibi işlemler tekniğine uygun olarak yapılmalıdır. Bu işlemler yapılırken ağaçları yaralamamaya özen gösterilmelidir. Ağaç kabuklarındaki larvalar kış döneminde bıçakla temizlenmeli ve açılan yaralar macunla kapatılmalıdır.
Kimyasal mücadelesi oldukça zordur. Amaç larvaların ağaç kabuğu içine girmeden yok edilmesidir. İlk ilaçlama zamanı yumurta açılımına veya ilk ergin çıkışına göre saptanır.
ALTIN KELEBEK
Altın kelebeğin larvaları, başta armut olmak üzere birçok meyve ağacında ve orman ağaçlarında zarar yapmaktadır.
Larvalar ağaçların yapraklarını yiyerek zararlı olmaktadır. Yoğunluğunun yüksek olması halinde ağacı tamamen yapraksız bırakabilmektedir.
Bu zararlı kışı, kese şeklindeki yuvalar içinde larva halinde geçirir. İlkbaharda ağaçlarda yapraklanmanın başlaması ile yuvalardan çıkan larvalar gruplar halinde taze yapraklarla beslenirler.
Kışın ağaçlar üzerinde görülen larva yuvalarının kesilip toplanması, zararlı yoğunluğunu büyük ölçüde azaltmaktadır.
Kimyasal mücadelede en uygun ilaçlama zamanı, ilkbaharda larvaların kışlık yuvaların terkettikleri dönemdir.
AMERİKAN BEYAZ KELEBEĞİ
İç karantina listesinde yer alır. Larvaları meyve ve orman ağaçlarında zarar yapar. 250 bitki türünde zarar yaptığı kayıtlıdır. Larvalar, ağaçların yapraklarında sadece ana damar kalacak şekilde beslenerek zarar yaparlar.
Yumurta paketlerinin veya larvaların toplanarak imha edilmesi önemli bir kültürel işlemdir. İlaçlı mücadeleye larvaların ağlarını örmeye başladıkları zaman veya yumurta kümelerindeki bütün yumurtaların açıldığı bir dönemde başlamalıdır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder